Image by Gauravonomics via Flickr[Tim ၏ The Psychology of Twitter, Facebook, and Other Social Networking Devices
ကုိ ဘာသာျပန္သည္။]
ကုိ ဘာသာျပန္သည္။]
လူမႈဆက္ဆံေရး ကြန္ယက္ (Social networking) ၏ သမုိင္းသည္ကား လူအမ်ား သိနားလည္ထားၾကသည္ထက္ အပုံၾကီး ေစာပုံရေပသည္။ အၾကင္ အင္တာနက္ သည္ ကၽြန္ေတာ္၏ ေမြးသဖခင္ ခ်ာတိတ္ဘ၀တုန္းက စိတ္ကူးယဥ္ခဲ့သည့္ လူအခ်င္းခ်င္း ဆက္သြယ္မႈ ပုံစံမ်ားကုိ အကယ္ မ်က္ေတြ႔ ျဖစ္လာေအာင္ ေဆာင္ၾကဥ္ေပးႏုိင္ခဲ့သည္။ စင္စစ္ ကၽြန္ေတာ္သည္ ငယ္ရြယ္စဥ္အခါကမူ အထက္တန္းေက်ာင္းညီလာခံ ကုိ တက္လုိက္ရလွ်င္ မည္မွ် "မိ" လုိက္မလဲဟု တစိမ့္စိမ့္ ေတြးေတာ စိတ္ကူးယဥ္ခဲ့ဖူးသည္။ တကယ္တမ္း အထက္တန္း တက္ေရာက္ရေသာ ကာလတြင္မူ မျပတ္တမ္း ၀င္ေရာက္လာေနေသာ မက္ေဆ့ခ်္မ်ား၊ အီးေမလ္းမ်ား၊ my space ႏွင့္ ( ေကာလိပ္ေက်ာင္းသားဘ၀တြင္) facebook တုိ႔က အထက္တန္းေက်ာင္းညီလာခံမ်ားကုိ လုိအပ္ပုံ မရေတာ့ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ငါးႏွစ္က တြမ္, ဘာေတြ လုပ္ခဲ့သလဲ ဆုိတာကုိ ကၽြန္ေတာ္ သိႏွင့္ေနျပီး ကၽြန္ေတာ္ အဆက္အသြယ္ လုပ္လုိေသာ သူငယ္ခ်င္း ေရာင္းရင္းမ်ားႏွင့္လည္း ကၽြန္ေတာ့္မွာ အဆက္အသြယ္ မျပတ္တမ္းရေနေပသည္။
တကယ္တမ္းေျပာရလွ်င္ျဖင့္ ကၽြန္ေတာ္သည္ ကၽြန္ေတာ္အေရးမစုိက္သည့္ လူမ်ားအေၾကာင္းကုိ ေမွ်ာ္မွန္းခဲ့သည္ထက္ ပုိသိေနရေပသည္။ တျမန္ေန႔ကေတာ့ ကမာၻကုိ ကၽြန္ေတာ္ ေၾကျငာခဲ့သည္။ ကၽြန္ေတာ့္မွာရွိေသာ facebook မိတ္ေဆြ ၃၅၇ ဦး၏ ၇၅ ရာခုိင္ႏႈန္းခန္႔ကုိ မိတ္ေဆြစာရင္းမွ ပယ္ဖ်က္မည္ဟု ရည္ရြယ္ထားေၾကာင္း ျဖစ္သည္။ အေၾကာင္းကေတာ့ သူတုိ႔ အေၾကာင္းကုိ ကၽြန္ေတာ္ မသိခဲ့လုိ႔ သုိ႔မဟုတ္ သူတုိ႔အေၾကာင္း ကၽြန္ေတာ္ မသိခ်င္လုိ႔ ျဖစ္သည္။ တကယ္ေတာ့ ထုိသုိ႔ျပဳသည့္ အဆင့္ထိ မေရာက္ခဲ့ပါ။ ေရာက္လိမ့္မည္ဟုလည္း မဆုိႏုိင္ပါ။ လူသားမ်ားကား ၄င္းတုိ႔ပါ၀င္သည့္ ကြန္ယက္မ်ားအား တန္ဖုိးထားၾကေပ၏။ ထုိ ၃၅၇ ေယာက္ေသာ မိတ္ေဆြမ်ားသည္ သယံဇာတရင္းျမစ္ တစ္မ်ိဳး ျဖစ္သည္ဟု ကၽြန္ေတာ္ သိရွိနားလည္ခဲ့သည္။ ကၽြန္ေတာ္သည္ မေန႔က ေမရီ ကုိယ္တုိင္ ကမာၻကုိ ေၾကျငာခဲ့ေသာ သူ႔ colonoscopy ကိစၥကုိ ဂရုစုိက္ခ်င္မွ စုိက္မိမည္။ သုိ႔ေသာ္ ကုမၸဏီမွ အလုပ္ေခၚျခင္းအေၾကာင္းကုိ သူမ ဘယ္အခ်ိန္ ပုိစ့္တင္မလဲဆုိတာကုိေတာ့ ခင္ဗ်ားတုိ႔ သိမွမသိဘဲကုိး။
ကၽြန္ေတာ္က colonoscopy တစ္ခုအေၾကာင္းကုိ facebookမွာ ရယ္စရာအေနႏွင့္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ (တကယ္ကေတာ့ ရယ္စရာ မဟုတ္လွဘူးေပါ့ဗ်ာ။ )ကၽြန္ေတာ့္ news feed ထဲမွာ အဲဒီအေၾကာင္းအရာေလး ေပၚလာခဲ့တာ ျဖစ္ပါသည္။ ပါစင္နယ္ (personal) အခ်က္အလက္မ်ားကုိ မွ်ေ၀ထားသည့္ twitter၊ my space၊ facebook ၊ message boards သုိ႔မဟုတ္ တစ္လတစ္လ လွ်ာလည္သမွ် ပုပုရြရြ လူမႈကြန္ယက္ မွန္သမွ်သည္ကား အေတာ္ ယဥ္လွေသာ စိတ္ကူးတရားမ်ား ျဖစ္ေပသည္တကား။
ထုိထုိေသာ ဆုိက္မ်ားတြင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား မွ်ေ၀ရျခင္းမွာ တစ္ခုေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္အတြက္ ျဖစ္ရာသည္။ ယင္းရည္ရြယ္ခ်က္ကား ကမာၻေလာကၾကီးတစ္ခုလုံးႏွင့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ထိေတြ႔ ေပါင္းဖက္ျပီး မိမိတုိ႔ သႏၲန္ထဲ အျမဲ ကိန္းေအာင္းေနသည့္ ဂရုျပဳခံလုိမႈ၊ အေရးပါ အရာေရာက္လုိမႈတည္း ဟူေသာ အာသာဆႏၵမ်ား ေျပေပ်ာက္ဖုိ႔ရာ ၾကဳိးပမ္းလုိျခင္း ျဖစ္သည္။
ကမာၻကုိ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အာေခါင္ျခစ္ခါ ေအာ္ေျပာျပခ်င္ေသာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔၏ တဒဂၤျဖစ္ရပ္ ကေလးတုိင္းဟာ (သင္အလုိရွိရင္ေတာ့ စအုိကတဆင့္ အူမၾကီးကုိ ၾကည့္လုိ႔ရတဲ့ မွန္ေျပာင္းမ်ားအေၾကာင္းဟာ) စိတၱေဗဒက ေမာင္းႏွင္ထားတာ ျဖစ္ပုံရပါသည္။ ၀ဘ္ဆုိက္အသစ္တစ္ခု ျဖစ္ေသာ TweetPsych ကမူ အသင္း၀င္ tweets မ်ား၏ စိတ္ပုိင္းဆုိင္ရာ အလဲအကြဲမ်ား (psychological breakdown) ကုိ စစ္ေဆးေပးႏုိင္မည္ ဆုိသည္။ twitter ၏ ထင္ရွားေသာ Shaquille O’Neil က ယခုလုိေျပာျပန္သည္။ "ခင္ဗ်ားတုိ႔ရဲ႔ Tweets ေတြဟာ ကြဲျပားတဲ့ လူမႈဆက္ဆံေရးလႈပ္ရွားမႈ (social behaviour) ေတြကုိ ကုိယ္စားျပဳပါတယ္" ဟူသတတ္။ TweetPsych တုိ႔နည္းတူ စိတ္၀င္စားဖြယ္ ရႊင္ျမဴးဖြယ္ ေကာင္းသည္မ်ားမွာ အင္တာနက္ လူမႈကြန္ယက္မ်ား (Social networks) ၏ စိတၱေဗဒကုိ သုေတသန ျပဳလုပ္ေနသည့္ ကိစၥမ်ား ျဖစ္သတည္း။
အဘယ္ပုဂၢိဳလ္မ်ားနည္း
စတန္းဖုိ႔ဒ္ တကၠသုိလ္ စိတ္ပညာ႒ာန( Stanford University’s Psychology Department)မွ သုေတသီမ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ Young, Dutta, and Dommety တုိ႔ျဖစ္သည္။
အဘယ္ကိစၥမ်ားကုိေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကသနည္း
Young, Dutta, and Dommety တုိ႔သည္ facebook ပရုိဖုိင္ေပၚရွိ လူပုဂၢိဳလ္အမ်ား၏ ကုိယ္ေရးအေၾကာင္းအရာမ်ားႏွင့္ ၄င္းတုိ႔၏ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ား အၾကား ဆက္စပ္မႈ (အတိအက်ေျပာရလွ်င္ လူမ်ားသည္ facebook ကုိ ရုိမန္တစ္အခ်စ္ရွာေဖြဖုိ႔ တန္ဆာပလာ အျဖစ္သုံးဖုိ႔ ရည္ရြယ္ထားျခင္း ရွိမရွိ) ကုိ သုေတသန ျပဳရန္ ျဖစ္သည္။ ယင္းအဖြဲ႔သည္ random က်ေရာက္ေသာ ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္ ပရုိဖုိင္ ၁၅၀ ကုိ ေကာက္ယူ ေရြးခ်ယ္ အသုံးျပဳခဲ့သည္။
အဘယ္အရာမ်ားေတြ႔ရွိခဲ့ၾကသနည္း
သူတုိ႔ခန္႔မွန္းထားသကဲ့သုိ႔ပင္ ပရုိဖုိင္ေပၚတြင္ တင္ထားေသာ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ လူတုိ႔၏ ႏွီးေႏွာမႈ (relationship) တုိ႔ ေရာယွက္ဆက္ႏႊယ္ ေနသည္ကုိ ထင္ရွားစြာ ေတြ႔ျမင္ရသည္။ အတိအက်ဆုိရလွ်င္ ပရုိဖုိင္ေပၚတြင္ ကုိးကြယ္သည့္ ဘာသာတရားကုိ ေဖာ္ျပထားေသာ အႏွီပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ တဆက္တည္းတြင္ပင္ ၄င္းတုိ႔ကား လက္ထပ္ထားျခင္းမရွိေသာ ဆင္ဂယ္ (single) မ်ား ျဖစ္သည္ ဟု ေရးေလ့ရွိၾကသည္ ဟူသတတ္။
အဘယ္ကုိ ဆုိလုိသနည္း
သုေတသီမ်ားက သူတုိ႔၏ေလ့လာမႈသည္ အလြယ္မႈျပဳထားသလုိ ျဖစ္ေနေၾကာင္း သေဘာေပါက္ၾကပါသည္။ သုိ႔ရာတြင္ သူတုိ႔သိရသမွ်မူ သူတုိ႔၏ေလ့လာမႈသည္ ဤနယ္ပယ္တြင္ ပထမဦးဆုံးေလ့လာမႈျဖစ္သည္ ဟု ေထာက္ျပသည္။(ရံခါ၌ ေလ့လာမႈတစ္ခု၏ ကုိင္းခြဲၾကီးမ်ားသည္ ယခုေလ့လာမႈကဲ့သုိ႔ မထင္မရွား ေသးေသးမႊားမႊားတစ္ခုမွ စတင္အျမစ္ခြဲျဖာရတတ္သည္။) သူတုိ႔က ေကာက္ခ်က္ဆြဲသည္မွာ facebook ကဲ့သုိ႔ေသာ အင္တာနက္လူမႈကြန္ယက္ (social network) မ်ားကုိ သုံးသည့္ ပုဂၢိဳလ္အမ်ားသည္ အလားအလာရွိသည့္ ခ်စ္သူပါတနာ ေလာင္းလ်ာမ်ား ရွာေဖြရန္ စုတ္ခ်က္ဆြဲ ေဆးစက္ခ်ျခင္း ျဖစ္သည္ ဟူ၏။
အကယ္၍ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးသည္ ခ်စ္ေဖာ္ကုိ ရွာေနသူတစ္ဦး မဟုတ္က အလြန္ပုဂၢလိက ဆန္ေသာ အျမင္မ်ားႏွင့္ စိတ္ေန သေဘာထား အျမင္မ်ားကုိ ေျပာျပဖုိ႔ မလုိဟု ဆုိထုိက္ေပ၏။ အႏွာပုဂၢိဳလ္ကား ၄င္းအေပၚ စိတ္၀င္စားႏုိင္လတၱံ႔ေသာ သူမ်ားကုိ အင္ေဖာ္ေမးရွင္းမ်ား တိတ္တဆိတ္ ေပးေနျခင္း ျဖစ္ရာ၏။ ေျပာရလွ်င္ျဖင့္ facebook သည္ မိမိႏွင့္ သေဘာညီမွ် လုိက္ဖက္ဟန္ မတူလွသည့္ ခ်စ္ေဖာ္မ်ားကုိ ရွင္းထုတ္ေပးမည့္ စစ္ထုတ္ကိရိယာ (filter) ျဖစ္ေပသည္။
အျခားတပါးေလ့လာမႈ
အမွန္တရားကေတာ့ facebook မိတ္ေဆြ ငါးေယာက္ရွိလွ်င္ အခုနေျပာသလုိ မဟုတ္သည့္ တစ္ေယာက္ကုိ ကၽြန္ေတာ္ လက္ခ်ိဳးေရ စဥ္းစားလုိ႔ ရႏုိင္ေကာင္းသည္။ လူတုိင္း ကေတာ့ အျခားသူမ်ားလုိ သူတုိ႔အေၾကာင္း ကမာၻေလာကကုိ ခ်ျပလုိစိတ္ ရွိမည္ မထင္။ ေသခ်ာသည္ကေတာ့ အင္တာနက္က ကုိယ္ခ်စ္ အတၱေပမ ၀ါဒ (narcissism) ကုိ ဖန္တီးခဲ့သည္ေတာ့ မဟုတ္။ သုိ႔ေသာ္ျငားလည္း ဆုိရွယ္၀ဘ္ဆုိက္မ်ားတြင္ အတၱေပမ ၀ါဒကုိ ျမွဳပ္ႏွံထားပါသည္ဟု အျငင္းအခုန္ ျပဳလုိၾကသူ အျမားအျပားရွိရလိမ့္မည္။ ထုိ႔ထက္ပုိ၍ အႏၲရာယ္ကင္းကင္း ေကာက္ခ်က္ဆြဲရလွ်င္ အတၱေပမ ၀ါဒ (narcissism)ကုိ ႏွစ္သက္ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ အင္တာနက္လူမႈကြန္ယက္တည္း ဟူေသာ တန္ဆာပလာမ်ားကုိ ပုိမုိအသုံးျပဳရန္ နီးစပ္သည္ဟု ဆုိသင့္သည့္ သေဘာရွိသည္။ မၾကာမတင္မီက ျပဳေသာ ေလ့လာမႈ က ယင္းေကာက္ခ်က္ကုိ အတည္ျပဳေပးေလသည္။
ေလ့လာမႈကုိအဘယ္ပုဂၢိဳလ္မ်ားျပဳသနည္း
ေဂ်ာ္ဂ်ီယာ တကၠသုိလ္ စိတ္ပညာဌာန (the University of Georgia’s Department of Psychology) မွ Buffardi ႏွင့္ Campbell
အဘယ္ကိစၥမ်ား ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကသနည္း
Buffardi ႏွင့္ Campbell တုိ႔က အင္တာနက္လူမႈကြန္ယက္(social network) မ်ားတြင္ အသုံးျပဳသူမ်ား၏ ကုိယ္တုိင္ေပးပုိ႔ေသာ သတင္းပုိ႔လႊာမ်ား(reports) ကုိ စုစည္းျပီး အတၱေပမ အလားအလာမ်ား (narcissistic tendencies)ကုိ စစ္ေဆးၾကသည္။ ယင္းပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးခ်င္း၏ ပရုိဖုိင္စာမ်က္ႏွာမ်ားတြင္ ကုဒ္မ်ား ထည့္သြင္းျပီး ပုဂၢလႏွင့္ ဓမၼဒိ႒ာန္ ပါ၀င္မႈ အဆင့္အတန္းမ်ားကုိ စစ္ေဆးၾကသည္။ ေနာက္ဆုံးအဆင့္အားျဖင့္ ယင္းပရုိဖုိင္မ်ားကုိ ယင္းပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ မသိကၽြမ္းသူမ်ားအား ျပသျပီး အမ်ိဳးအစားသုံးခု ခြဲျခား အမွတ္ေပးေစသည္။ တစ္သီးပုဂၢလ လြတ္လပ္ေသာ အစု (agentic traits) ၊ အမ်ားနွင့္ ေထြးေရာယွက္တင္အစု (communal traits) ႏွင့္ အတၱေပမအစု (narcissism)ဟူ၍ ျဖစ္သတည္း။
အဘယ္အရာမ်ားကုိေတြ႔ၾကသနည္း
အင္တာနက္လူမႈကြန္ယက္ (social network) မ်ားတြင္ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ေနေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားသည္ ယင္းတုိ႔၏ အတၱေပမစိတၱေဗဒ (narcissism) ႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္မႈရွိသည္။ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ေျပာရလွ်င္ ကုိယ့္ကုိယ္ကုိယ္ ပုိခ်စ္ေသာ အတၱေပမ ပုဂၢိဳလ္မ်ားက မိမိတုိ႔၏ အေၾကာင္းကုိ ကမာၻကုိ ပုိခ်ျပလုိၾကသည္။
အဘယ္ေၾကာင့္အင္တာနက္လူမႈကြန္ယက္မ်ားတြင္ ဤအလားအလာမ်ားေနရသနည္း
အတၱေပမ(narcissism) သမားမ်ားသည္ အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ ေအာင္ျမင္ေသာ အစု (celebrated trait)တြင္ မပါ၀င္ေပ။ အင္တာနက္ ကြန္ယက္မ်ားက ဤမွ်အထိ အတၱေပမ စိတၱေဗဒ ႏွင့္ ပတ္သက္ ဆက္ႏႊယ္ေနလွ်င္ ဤအင္တာနက္ကြန္ယက္မ်ားကုိ အဘယ္ေၾကာင့္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လက္ခံေနရသနည္း။ အင္တာနက္က သာမန္အခ်ိန္တြင္ လူအမ်ားမပုိင္ဆုိင္ၾကေသာ အတၱေပမစိတ္မ်ား အားလုံးကုိ အလြယ္တကူ ေဖာက္ထုတ္ခြင့္ ေပးေနသလား။ ဟုတ္ကဲ့ ေလ့လာခ်က္တစ္ခုက ဤေမးခြန္းကုိ ျပႆနာအျဖစ္ ေထာက္ျပထားသည္။
လူအခ်ိဳ႔မွာ အျခားပုဂၢိဳလ္မ်ားထက္ ပုိျပီးအရွက္ၾကီးတတ္သည္။ သုိ႔ရာတြင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔အားလုံးတြင္ အနည္းႏွင့္အမ်ား ဟိရီတရား ရွိတတ္ၾကသည္။ အင္း... အတၱေပမဆရာၾကီးမ်ားတြင္ေတာင္မွ အရွက္တရား ရွိတတ္ၾကပါသည္။ ရွက္တတ္ျခင္းသည္ အၾကင္ပုဂၢိဳလ္ကုိ ပရိသတ္ အမ်ား၀ုိင္းရယ္ျခင္း သုိ႔မဟုတ္ ထုိ႔ထက္ဆုိးရြားေသာ အျဖစ္အပ်က္မ်ားမွ ကာကြယ္ရန္ ျဖစ္သည္။ အင္တာနက္သည္ ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ အနႏၲကြာျခားမႈကုိ ထိန္းသိမ္းထားျခင္းႏွင့္အတူ သဘာ၀ထက္လြန္ကဲေသာ မိတ္ေဆြအခ်င္းခ်င္း ႏွီးေႏွာဆက္ဆံေရးကုိ ခြင့္ျပဳထားေပသည္။ ဟိရီရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္အမ်ားကုိ ဤအခ်က္က မည္သုိ႔ သက္ေရာက္သနည္း။
ေလ့လာမႈကုိအဘယ္ပုဂၢိဳလ္မ်ားျပဳသနည္း
၀င္ေဆာတကၠသုိလ္ စိတ္ပညာဌာန (The University of Windsor’s Psychology Department )မွ Orr, Sisic, Ross, Simmering, Arseneault, ႏွင့္ Orr တုိ႔ ျဖစ္သည္။
အဘယ္အရာမ်ားကုိေတြ႔ၾကသနည္း
ကုိယ္တုိင္ဆႏၵႏွင့္ေပးပုိ႔ေသာ ရီပုိ႔တ္ (Reports) မ်ားႏွင့္ facebook အသုံးျပဳမႈ ကုိ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာ ေလ့လာသျဖင့္ သူတုိ႔သိလာရသည္မွာ ပုိျပီးရွက္တတ္ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ facebook မွာ ပုိျပီးအခ်ိန္ကုန္တတ္ေၾကာင္း ျဖစ္သည္။ မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ ေတြ႔ရွိရသည့္ အခ်က္မွာ ယင္းရွက္တတ္ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ facebook တြင္ အခ်ိန္ပုိကုန္ၾကေသာ္ျငား သူတုိ႔၏ ပရုိဖုိင္မ်ားတြင္ အလြန္နည္းပါးေသာ မိတ္ေဆြမ်ားသာ ရွိၾကသည္။
ဤအခ်က္မ်ားအားလုံးကဘာကုိရည္ညႊန္းသနည္း
အင္တာနက္လူမႈကြန္ယက္မ်ား (social network) သည္ တတိယမ်ိဳးဆက္၏အဆုံးသတ္ ကာလသုိ႔ ခ်ဥ္းနင္း ၀င္ေရာက္လာသည့္တုိင္ေအာင္ ယင္းနယ္ပယ္ႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ စိတ္ပညာသုေတသနမ်ားကား အလြန္ႏုနယ္ေသးေသာ အဆင့္တြင္သာ ရွိေသးသည္။ ေနာက္ဆုံးေပၚ ေလ့လာခ်က္မ်ားကုိ အေျခတည္၍ အေတြးအေခၚ ေလာ့ဂ်စ္တစ္ခုခုကုိ ေက်ာ္လြန္ေကာက္ခ်က္ ေပးလာႏုိင္မည့္ ပုံေတာ့ေပၚပါသည္။ အင္တာနက္လူမႈကြန္ယက္မ်ားက ယင္း၏ႏွလုံးသားထဲတြင္ အလြန္ရွည္ၾကာစြာ စြဲျမဲေနေသာ စိတၱေဗဒ လုိအင္မ်ား(psychological tendencies) ျဖင့္ ေလာင္စာျဖည့္ ထားသည္။ အခ်စ္ခံလုိသည့္ ဆႏၵႏွင့္ ကမာၻေလာကအတြက္ အေရးပါလုိေသာ ဆႏၵတုိ႔တည္း။ ယင္းဆႏၵမ်ားကုိ ပုံမွန္မဟုတ္ဟု မဆုိႏုိင္ေၾကာင္း ေသခ်ာပါသည္။ သုိ႔ရာတြင္ အင္တာနက္၏ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ား အလြယ္တကူ တင္ႏုိင္မႈ၊ သတင္းမ်ား အရွိန္ျပင္းျပင္း ပ်ံ႔ႏွံ႔တတ္မႈ၊ သတင္းမ်ား၏ ၾကာရွည္စြာ တည္ျမဲေနတတ္မႈတုိ႔ကမူ စဥ္းစားရမည့္ အခ်က္ ျဖစ္ေလသည္။
ပုံမွန္လမ္းစဥ္မ်ားအရ မိတ္ေဆြဖြဲ႔ဖုိ႔၊ ရုိမန္တစ္ခ်စ္သူရွာဖုိ႔ ျပႆနာရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားသည္ အင္တာနက္ကုိ သြားကာ အတၱေပမ ၀ါဒ(narcissism) ကုိ ထုတ္လႊတ္လုိက္ျပီး ကမာၻေလာက၏ ဂရုျပဳမႈကုိ လက္ဆုပ္လက္ကုိင္ရရန္ ၾကိဳးပမ္းသည္။ ကံမေကာင္း အေၾကာင္းမလွျပန္ျခင္းမွာ ပုံမွန္ နည္းစနစ္မ်ားျဖင့္ (ဥပမာအားျဖင့္ ညစာစားပြဲမ်ား၊ ကပြဲမ်ား၊ အရက္ဘားမ်ား) လူမ်ားကုိ ေတြ႔ဆုံရန္ မျဖစ္ႏုိင္ေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားတြင္ ကမာၻေလာကကုိ အလြန္အမင္း ရွဲယာလုပ္ မွ်ေ၀ျခင္းမွ ထိန္းကြပ္ႏုိင္ေသာ ဟိရီတည္းဟူေသာ စစ္ထုတ္ကိရိယာ မရွိတတ္ျပန္ေပ။ ရလာဒ္သည္ အလုိရွိအပ္သည္မ်ား၏ ေျပာင္းျပန္ ျဖစ္တတ္ေပသည္။
မည္သုိ႔ျဖစ္ေစ.. စိတ္၀င္စားဖြယ္ျဖစ္ေပသည္။
More Reading
Extrapolating psychological insights from Facebook profiles: a study of religion and relationship status (2009)
Narcissism and social networking Web sites (2008)
The influence of shyness on the use of Facebook in an undergraduate sample (2009)
Malignant Self Love: Narcissism Revisited
မူရင္းစာေရးသူ- Tim (http://www.laymanpsych.com)
ဘာသာျပန္သူ- အလွတရား
![Reblog this post [with Zemanta]](http://img.zemanta.com/reblog_e.png?x-id=15f8b28a-ad8e-45e4-be42-b89ddb8f4b1f)

8 comments:
စိတ္ဝင္စားစရာ ေလ့လာခ်က္ပဲ
ဒါေပမယ့္ ငံုမိတယ္ေတာ့ မထင္ေသးဘူး
ေထာင့္က်ဥ္းေနေသးတယ္
မၾကာခင္ က်ယ္ျပန္႔တဲ့ ေလ့လာမႈေတြ ထြက္လာမယ္ ထင္မွတ္ရပါတယ္
ဖြားေရႊပိုးေဖ့စ္ဘြတ္ကိုသံုးေနေတာ့ ဒီေဆာင္းပါးေလးကုိ စိတ္၀င္စားခဲ့ပါတယ္။ သို႕ေသာ္ ခ်စ္သူပါတနာေလာင္းလ်ာကေတာ့ အေပၚကေျပာသလို ေဘာင္က်ဥ္းဦးမလား။ ဥပမာ ဖြားေရႊပိုးတို႕မိတ္ေဆြေတြက ဘယ္သူေတြ ဘာလုပ္ေနတာကို သိခ်င္ၾကတယ္။ ကိုယ္ဘာေတြလုပ္ေနတယ္၊ ဘာေတြလုပ္ခဲ့တယ္ဆိုတာကို ခ်ျပခ်င္တယ္။ ဒါကလဲ တခါတရံ အလုပ္သေဘာေတြက ပါတတ္ပါတယ္။ ပညာယူတဲ့ အပိုင္းေတြလဲရွိပါတယ္။ ဥပမာ ဓါတ္ပံုပညာရွင္ေတြ၊ ေမာ္ဒယ္ေတြ၊ သတင္းေတြ။ မီဒီယာဆိုတာ လူမွဳဘ၀ကို လြန္ျပီး အလုပ္ပိုင္းမွာပါ အေရးၾကီးတဲ့ အပိုင္းကို ၀င္လာေနတယ္လို႕ သံုးသပ္ၾကည့္ရင္ေတာ့ ေဖ့စ္ဘြတ္က ကိုယ့္ရဲ႕ ျပန္ၾကားေရး ဌာန ျဖစ္လာမွာပဲေလ။ မီဒီယာ အေရးၾကီးတာကိုေတာ့ လက္ခံသင့္ပါတယ္။ သံုးသူရဲ႕ စြမ္းရည္ ခံစားခ်က္ေပၚမူတည္ျပီးေတာ့ ကြာျခားမလား ကိုအလွတရားေလးေရ။ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ အႏုပညာရွင္ေတြ (ကြန္ျပဴတာ မသံုးခ်င္တဲ့ ဖြားေရႊပိုးသူငယ္ခ်င္း အဆိုေတာ္ေတာင္ ၾကိဳးၾကိဳးစားစား ေဖ့စ္ဘြတ္ကို ဒီလပိုင္းေတြမွာလုပ္လာတာပါ။) ကိုအလွတရားဆီက အမ်ားၾကီး ထပ္ဖတ္ရဦးမယ္လို႕ ေမွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ဘာသာျပန္ေပးတာ ေက်းဇူး။
၀န္ခံထားတဲ့အတုိင္း ေဘာင္က်ဥ္းပါတယ္။ ဟုတ္မွာပါ။ ျပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ လူမ်ိဳး ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ အေျခအေနနဲ႔လည္း ကုိက္ညီခ်င္မွ ကုိက္ညီမွာပါ။
ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ time magazine က အာေဘာ္ကုိ ပုိသေဘာက်တယ္။ In other words, if you're a jerk in real life, you'll be one on Facebook too.)http://wellness.blogs.time.com/2009/12/03/the-psychology-of-facebook-profiles/#ixzz0eIUKjnyp
ကၽြန္ေတာ္ကုိယ္၌ကေတာ့ လူဟာ မိမိအေျခအေနကုိ မိမိ အသိဆုံးလုိ႔ ယုံတဲ့သူပါ။ ဒါပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီကိစၥကုိ စိတ္၀င္စားလုိ႔ ဘာမွအက်ိဳးမရွိပါဘူးလုိ႔ေတာ့ မဆုိႏုိင္ဘူး မဟုတ္လားဗ်ာ။
လင့္ခ္ေလး ေပးထားေပးလို႕ ေက်းဇူးပါ။ ဒီဆိုက္ကို သံုးသူမ်ားအေပၚ ေဘးလူမ်ားရဲ႕ သေဘာထား အျမင္ကိုလဲ ဆည္းပူးရတာေပါ့။ နဲနဲ အခ်ိန္ပိုထြက္မွပဲ အဲဒီလင့္ခ္ကို သြားဖတ္ပါ့မယ္။ က်န္းမာပါေစ။
အင္။ အဲဒါျဖင့္ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြနဲ႕ အႏုပညာရွင္ေတြပါ jerk ျဖစ္သြားရေတာ့မယ္ေပါ့။ ဖြားေရႊပိုး ေဖ့စ္ဘြတ္ကို စ၀င္ခဲ့တုန္းက ရည္ရြယ္ခ်က္တစ္ခုနဲ႕လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါဟာ ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ခ်စ္သူ ပါတနာကိစၥ လံုး၀ မဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒါဟာ ၾကီးၾကီးက်ယ္က်ယ္ေျပာရမယ္ ဆိုရင္ ဘ၀မွာ ေတာ္ေတာ္ၾကီးမားတဲ့ ျပန္လည္ရရွိမွဳပါပဲ။ အဲဒီ အတြက္ ေဖ့စ္ဘြတ္ကို တိတ္တဆိတ္ ေက်းဇူးတင္ခဲ့ပါတယ္။ ကိုအလွတရားတို႕ ၀ိပသာနာသမား မ်က္ေစ့နဲ႕ ၾကည့္ရင္ေတာ့ အရွဳပ္ေတြ ျဖစ္ေနမွာေပမဲ့ လူ႕ေလာကရဲ႕ အေၾကာင္းအရာေတြဟာ ရွဳပ္ေထြး သိမ္ေမြ႕တာလဲ ရွိတတ္ေသးတယ္ ကိုအလွတရားေလးရဲ႕။ ေဒၚေရႊပိုးလဲ ေလာကဟာ ရိုးရိုးရွင္းရွင္းေလးပါလို႕ ျမင္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ အသက္အရြယ္ေရာ ဘ၀အေတြ႕အၾကံဳေတြပါ အျမင္ေတြကို အက်ိဳးသက္ေရာက္တာကိုေတာ့ သတိထားမိပါတယ္။ က်န္းမာရႊင္လန္း ခ်မ္းေျမ့ပါေစ။
အား..။ time က ဆုိလုိတာက အဲဒီလုိမဟုတ္ပါဘူး။ social networking ကုိ ရုပ္ျမင္သံၾကားတုိ႔၊ သတင္းစာတုိ႔နည္းတူ media တစ္ခုလုိပဲ သေဘားဖုိ႔ သင့္ပါတယ္လုိ႔ ဆုိလုိတာပါ။ အျပင္မွာဆုိးတဲ့ လူကေတာ့ facebook မွာလည္း ဆုိးမယ္။ အျပင္မွာေကာင္းရင္ facebook မွာလည္း ေကာင္းမယ္။ ဒီသေဘာပါပဲ။
ျပီးေတာ့ facebook နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ က်ေနာ့္ရဲ႔ အျမင္ကုိ မေျပာရေသးဘူး။ facebook ဟာ က်ေနာ္တုိ႔ အတြက္ေတာ့ အင္မတန္ အသုံးတည့္တဲ့ ႒ာနပါ။ သူငယ္ခ်င္းေတြ မိတ္ေဆြေတြ တင္တဲ့ သတင္းေတြ စာအုပ္ေတြကုိ ဖတ္ရတာနဲ႔တင္ သိစရာအားလုံးကုိ အခ်ိန္တုိတုိအတြင္း သိရပါတယ္။
တကယ္ေတာ့ psychology ကုိ ဖတ္ရသမွ် နည္းနည္းပါးပါး ဘာသာျပန္ခ်င္လုိ႔ ေျမစမ္းခရမ္းပ်ိဳးရင္း အမ်ားနဲ႔ သက္ဆုိင္ျပီး လြယ္မယ္ထင္တဲ့ ဒီေခါင္းစဥ္ေလးကုိ ဘာသာျပန္ျဖစ္သြားတာပါ။ insult လုပ္တဲ့ သေဘာမရွိပါဘူး။
ေအာ္။ အင္း။ ဖြားေရႊပိုးလဲ ဘိုလိုေရးထားတာကို အခ်ိန္နဲေနတာနဲ႕ေရာ အပ်င္းၾကီးတာနဲ႕ေရာ မဖတ္ျဖစ္ပဲနဲ႕ ကိုအလွတရားေလး ၀ါက်ေလးကိုပဲ ဖတ္ျပီး ကိုယ္အဓိပၸါယ္ ေကာက္ခ်င္သလိုေကာက္လိုက္မိပါတယ္။ ဘာသာျပန္ေပးတာ ေက်းဇူးပါ။ ဘာသာမျပန္ရင္ စာေတြကလဲ မဖတ္ျဖစ္ေတာ့ပါဘူး ျဖစ္ေနပါျပီ။ ဘ၀ကေတာ့။ က်န္းမာရႊင္လန္း ခ်မ္းေျမ့ ေအာင္ျမင္ပါေစ။
Post a Comment